Ortaokul Öğretmeninin Dersinin En Az Olduğu Güne Nöbet Görevi Verilemez

Öğretmenin Dersinin En Az Olduğu Güne Nöbet Verilebilir Diye Ortaokul Yönetmeliğinde Yazmaz Müdürler Bunu Nasıl Uyguluyorlar?

Maalesef Öğretmenlerin tuttuğu nöbet konusunda doğru bilindiği sanılan yanlışlar veya art niyetli yapılan işlemler oluyor. Bunların başında ise ortaokullarda öğretmenlere dersinin en az olduğu güne nöbet yazılması konusu geliyor.Bundan önce kaleme aldığım yazılarımda öğretmenlerin boş günlerine nöbet yazılamayacağını mevzuattaki hükümleri göstererek göstermiş ve kamuoyuyla paylaşmıştım.Bu konuda ciddi manada değişiklikler olup  boş güne idareler tarafından nöbet yazılmamaya başlandı ,gözlemim bu yönde;fakat her ne hikmetse  bu seferde,yazımın en başında söylediğim gibi mevzuatın ya yanlış bilinmesinden dolayı yada idarelerin art niyetinden ötürü ortaokullarda öğretmenlere mevzuatta yeri olmamasına rağmen derslerinin en az olduğu güne nöbet görevi veriliyormuş.

Ortaokullarda öğretmenlerin derslerinin en az olduğu güne de nöbet görevi verilemeyeceğini; ilgili mevzuatı karşılaştırmalı göstererek, konuya açıklık getirebilecek emsal bir MEB görüş yazısındaki ilgili ifadelere yer vererek, emsal sayılabilecek Danıştay İdari dava Daireler Kurulu kararındaki hukuki tespitleri göstererek ve idari hukukun temel mantığını ortaya sererek sizlerle paylaşacağım.

Öncelikle şunun altını çizmeliyim ki öğretmenlerin nöbet görevini düzenleyen yönetmeliklerden liseleri ilgilendiren ortaöğretim kurumları yönetmeliğinde öğretmenin dersinin en az olduğu güne nöbet görevi verilebileceği yazılı iken ortaokullardaki öğretmenleri ilgilendiren Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nde ise öğretmenin dersinin en az olduğu güne nöbet görevi verilebileceği yönünde herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla Liselerde öğretmenlere derslerinin en az olduğu güne nöbet yazılabilir iken ortaokullarda ise öğretmenlerin derslerinin en az olduğu günlerine bu yönde yasal düzenleme olmadığı için nöbet görevi yazılamaz. Bunun üzerine birçok kişinin aklına, dersinin en az olduğu güne nöbet görevi verilemez diye de herhangi bir düşünce veya savunma mekanizması gelebilir. Mevzuat bilmeyen veya idari hukukun doğasını bilmeyen hatta MEB resmi yazılarını takip etmeyip görüşlerindeki cevabı neye göre cevap verildiğini bilmeyenlerin bu düşüncede olmasını normal olarak görüyorum. O yüzden bu unsurları yazımda gözler önüne serip kafalardaki karışıklığı gidermeye çalışayım;

1) Öğretmenlere, dersinin en az bulunduğu gün nöbet görevi verilebileceği lise yönetmeliğinde var ortaokul yönetmeliğinde ise yok.Şöyle ki ;

Lise ve ortaokullarda öğretmenlerin boş günlerine bu yönde herhangi bir yasal düzenleme olmadığı için nöbet görevi verilemeyeceğini hatırlatarak, Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği ile Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin nöbet görevlerini düzenleyen maddelerinden sadece lisedeki öğretmenlere derslerinin en az olduğu güne nöbet görevi verilebileceği yönünde hüküm bulunmaktadır. Dolayısıyla lise yönetmeliğinde olup ortaokul yönetmeliğinde olmayan hükümden dolayı ortaokullarda öğretmenlerin derslerin en az olduğu güne nöbet görevi verilemez.

İlkokul ve Ortaokuldaki öğretmenlerin nöbet görevi,26 Temmuz 2014 Tarihli ve 29072 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 44. Maddesindeki “Müdür yardımcısı ve öğretmenlerin nöbet görevi” başlığının altında yer almaktadır.

MADDE 44 – (1) Müdür yardımcıları, okulda kendilerine verilen nöbet görevini yerine getirir, nöbetçi öğretmen ve öğrencileri izler, nöbet raporlarını inceler, varsa sorunları müdür başyardımcısına veya müdüre bildirir.

(2) Bağımsız anaokulu, ana sınıfı ve uygulama sınıfı öğretmenleri kendi devrelerinde ve etkinlik saatleri dışındaki zamanlarda nöbet tutarlar.

(3) Müdür yardımcısı ve öğretmen sayısı yeterli olmayan okullarda müdür yardımcısı ve öğretmenlere haftada birden fazla nöbet görevi verilir. Öğretmen sayısı iki ve daha az olan uygulama sınıflarında bölüm şefi de nöbet tutar.

(4) İlköğretim kurumlarında; okulun bina ve tesisleri ile öğrenci mevcudu, yatılı, gündüzlü, normal veya ikili eğitim yapma gibi durumları göz önünde bulundurularak okul müdürlüğünce düzenlenen nöbet çizelgesine göre öğretmenler, normal eğitim yapan okullarda gün süresince, ikili öğretim yapan okullarda ise kendi devresinde nöbet tutarlar.

(5) Öğretmen, birden fazla okulda ders okutuyorsa aylığını aldığı okulda, aylık aldığı okulda dersi yoksa en çok ders okuttuğu okulda nöbet tutar.

(6) Okuldaki öğretmen sayısının yeterli olması durumunda, bayanlarda 20, erkeklerde 25 hizmet yılını dolduran öğretmenlere nöbet görevi verilmez. Ancak ihtiyaç duyulması hâlinde bu öğretmenlere de nöbet görevi verilebilir.

(7) Hamile öğretmenlere, doğuma üç ay kala ve doğumdan itibaren bir yıl süre ile nöbet görevi verilmez.

(8) Nöbet görevi, ilk ders başlamadan 30 dakika önce başlar, son ders bitiminden 30 dakika sonra sona erer. Ancak bu süre, okulun özelliğine göre öğretmenler kurulu kararıyla 15 dakikadan az olmamak kaydıyla kısaltılabilir.

(9) Nöbet görevine özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında, derse özürsüz olarak gelmeyen öğretmen gibi işlem yapılır.

(10) Nöbetlerde uyulması gereken esaslar öğretmenler kurulunda görüşülerek okul yönetimince nöbetçi öğretmen görev talimatnamesi hazırlanır. Bu talimatname, öğretmenlere yazılı olarak duyurulur.

(11) Engelli çocuğu bulunan öğretmenlerin nöbetlerinin belirlenmesinde tercihlerine öncelik verilerek düzenleme yapılır.”

Liselerde çalışan öğretmenlerin nöbet görevlerini düzenleyen Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğindeki durum ;

Lisedeki öğretmenlerin nöbet görevi, 7/9/2013 tarihli ve 28758 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 91. Maddesindeki “Öğretmenlere nöbet görevi verilmesinin esasları” başlığının altında yer almaktadır.

MADDE 91- (1) Öğretmenler, nöbet görevini nöbet çizelgesine göre yerine getirirler.

(2) Nöbetlerde aşağıdaki esaslara uyulur:

a) Öğretmenlere, dersinin en az bulunduğu gün veya günlerde nöbet görevi verilir.

b) Birden fazla okulda ders görevi bulunan öğretmenlere kadrosunun bulunduğu okulda, kadrosunun bulunduğu okulda dersi yoksa en çok ders okuttuğu okulda nöbet görevi verilir.

c) Nöbet görevi, ilk dersten 15 dakika önce başlar, son ders bitiminden 15 dakika sonra biter. İkili öğretimin yapıldığı okullarda öğretmenler, tek devrede nöbet tutarlar.

 ç) Bayan öğretmenlere, doğumuna üç ay kala ve doğumdan sonra bir yıl nöbet görevi verilmez.

d) (Değ: 28/10/2016-29871 RG) İstekleri hâlinde hizmet yılı 20 yıldan fazla olan kadın öğretmenlerle 25 yıldan fazla olan erkek öğretmenler, nöbet görevinden muaf tutulabilirler. Ancak bu kapsamdaki öğretmen sayısının fazla olması nedeniyle nöbet görevinin aksaması durumunda bu öğretmenlere de nöbet görevi verilir.

e) Nöbetlerde uyulması gereken esaslar öğretmenler kurulunda görüşülür ve okul yönetimince öğretmenlere yazılı olarak duyurulur.

f) Nöbet görevine özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında derse özürsüz olarak gelmeyen öğretmen gibi işlem yapılır.

g) (Değ: 28/10/2016-29871 RG) Engelli öğretmenler ile engelli çocuğu bulunan öğretmenlerin nöbetlerinin belirlenmesinde gün ve saat tercihlerine öncelik verilerek düzenleme yapılır.

ğ) (Değ: 28/10/2016-29871 RG) Özel eğitim sınıflarında görev yapan özel eğitim öğretmenleri ile çocuk gelişimi alanına ait uygulama ana sınıflarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri nöbet görevinden muaf tutulur.

Yukarıdaki iki yönetmeliğin ilgili hükümlerine karşılaştırarak baktığımızda nöbet görevinin sadece Ortaöğretim kurumları yönetmeliğinin 91. madde 2. fıkrasının a bendineki” Öğretmenlere, dersinin en az bulunduğu gün veya günlerde nöbet görevi verilir” hükmüne göre lisedeki öğretmenlere derslerinin en az olduğu günlere nöbet görevlerinin verilebileceği görülmektedir.İlköğretim kurumları yönetmeliğinde ise böyle bir hüküm bulunmadığı için  ortaokul öğretmenlerine derslerinin en az olduğu  güne nöbet görevi verilemez.Görüleceği üzere ortaokul öğretmenlerine derslerinin en az olduğu günlere nöbet görevi verilemeyeceği aşikar.

2) Mevzuatta yazılı bulunmayan hiçbir hüküm amir tarafından uygulanamaz. Şöyle ki;

Kanunda yazmasa da dersinin en az olduğu güne nöbet verebileceğini düşünenlere tersten ve uç bir soru sormak istiyorum; Öğretmenliğin tanımının yapıldığı 1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunun 43. Maddesinde "Öğretmenler Hamallık Yapmaz" yazmaz! Bu durumda kanunda öğretmenlere hamallık yaptırılmayacağı yazmadığı için hamallık, öğretmenin görevi olarak kabul edilip amirleri tarafından hamallık yatırtılabilir mi yoksa kanunda görevi olarak ne yazıyorsa o görevleri yapması mı beklenir? Çok basit bir hukuki soru !Tabiki de kanunda ne yazılı ise o uygulanır ve beklenir.Milli Eğitim Bakanlığı eğitim kurumlarında, mevzuat dayanağı olmayan hiçbir iş ve işlem konusunda adım atılamayacağının altını çizmek istiyorum. Yani öğretmene “ dersinin en az olduğu güne nöbet görevi” verilebilmesi veya bunun uygulanabilmesi için yönetmelikte yazılı olarak bulunması gerekir. Normlar hiyerarşisinde hukuki düzenleme olan normlar, bir üst normlara ve anayasal hükümlere bağlı olarak oluşturulur. Ne bir yönetmelik kanuna, ne bir kanun hükümleri anayasa ve yasalara aykırı ters düşen emredici hükümler içeremez. Dolayısı ile bu hiyerarşinin uygulayıcıları konumundaki hiç bir amir de kanun ile meri mevzuatın içermediği ve yasaların hükümlerini öngörmeyen emirler veremez. Her düşüncede oluşan emir kanun değil, o yüzden kanun ve hukuk süzgecinden(mevzuatta yazılı olup olmadığı ve üst yasalara uygun olup olmadığı ) geçtikten sonra hukuki olarak emir haline ancak gelebilir. Zaten 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 10.maddesinin 3. cümlesindeki " Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır." hükmüne göre amirlerin amir olarak yetkilerini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanabileceğini açık bir şekilde emretmiştir. Yani kısacası mevzuatta yazılı bulunan hükümlere göre yetki sınırlarının olduğu belirtilmiştir. Bir diğer deyişle yazılı bulunmayan hükmü amir olarak uygulamaya yetkisinin olmadığı ortaya sunulmuştur. İdari davaların sonuçlarını incelediğimizde davaya konu olmuş idari işlemin iptal edilmesinde mahkeme hukuka uygun olup olmadığına bakarken ayrıca kanun veya yönetmeliklerde yazıp yazmadığına bakarak karar verir. Kanunda yazmıyorsa ve anayasaya uygun değilse iptal etmektedir.

Zaten hukukta, yasa ve yönetmeliklerde yazılı bulunmayan işlemler uygulanabiliyor olsaydı hiçbir düzenleyici iş ve işlem için yazılı hükme gerek kalmazdı mantıken. Ve yazılı olmayan her şeyi uygulayabiliyor olurduk ama bu sınırsızlık mevcut olmayıp hayattaki sınırı yazılı hukukta bulunan hükümler belirlemektedir.

3) MEB emsal sayılabilecek bir resmi görüş yazısında sorulan uygulamanın yönetmelikte olmadığını belirterek uygulanamayacağını ifade etmişti;

Türk Eğitim Sen’in “Öğretmenlere verilen Ders Dışı Görevler” konusu ile ilgili sormuş olduğu yazısına 29.03.2017 tarih ve 4223678 sayılı cevap yazısında öğretmenlerin mesai saatleri dışında veli ziyaretlerinde bulundurulmaya zorlanmasına karşılık olarak yazının ilk paragrafında Bakanlığımıza bağlı her tür ve derecedeki eğitim kurumlarındaki eğitim ve öğretim hizmetlerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütüldüğünü; yönetmeliklerde “ mesai saatleri dışında öğretmenlere yüklenen ev ziyareti”ne ilişkin herhangi bir hüküm mevcut değildir şeklinde ifade etmiş ve mevzuatta yazmadığı için bu uygulanamayacağına vurgu yapmıştır. Kaldı ki MEB resmi görüş yazılarını inceleyecek olursak idari hukuka uygun olarak ilgili yasa ve yönetmelikte mevcut bulunan hükümleri göstererek buna bağlı olarak ortaya çıkan yorumu cevap olarak kamuoyuna sunmaktadır. Yani yazılı olamayan hükmü içgüdüsel sezgilere bağlı olarak hiçbir cevabı olmaz olamaz hukuk devleti ilkesi gereği. O yüzden amir konumundaki memurların hukuk devleti ilkesi ve idari hukukun temeli gereği bir işe imza atmadan önce bu hususa dikkat etmesi gerekir. Çünkü devleti temsil etmektedirler ve devletin kendilerine yüklemiş olduğu vazifeyi yine hukuktan doğan otoriteyi hukuk ilkeleri dairesinde kullanmak zorundadırlar.

Dolayısıyla yukarıda izah ettiğim üzere ortaokulları ilgilendiren Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde “derslerinin en az olduğu  güne nöbet görevi verilir” hükmü bulunmadığı için ortaokul öğretmenlerine okullarında derslerinin en az olduğu günlerine nöbet görevi verilemez. Saygılar

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Yorum yazarak topluluk şartlarımızı kabul etmiş bulunuyor ve tüm sorumluluğu üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan kamubiz.com İnternet Sitesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sedat DEĞER Arşivi